امروز  30 آبان 1396
اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
مقالات قرآنی / قرآن کریم 15:44 - 15 / 10 / 1390 7338 بازدید
تدبر در قرآن یعنی چه ؟   

تدبر به معناي عميق و ژرف انديشي و عاقبت انديشي است.{1} در قرآن مجيد اين واژه چهار بار در مورد قرآن به كار رفته است:

 

 1. (افلا يتدبرون القرآن و لو كان من عند غيرالله لوجدوا فيه اختلافاً كثيراً);{2} آيا درباره قرآن نمي‏انديشيد؟ اگر از سوي غير خدا بود، اختلاف فراواني در آن مي‏يافتند.

 

 2. (افلم يدبروا القول);{3} آيا آنان در اين گفتار نينديشيدند/

 

 3. (افلا يتدبرون القران ام علي قلوب اقفال‏ها);{4} آيا آنها در قرآن تدبر نمي‏كنند، يا بر دل‏هايشان قفل نهاده شده است/

 

 4. (كتاب انزلناه اليك مبارك ليتدبروا آياته و ليتذكر اولوالالباب);{5} اين كتابي است پر بركت كه بر تو نازل كرديم تا در آيات آن تدبر كنند و خردمندان متذكر شوند.

 

 از دقت در اين آيات روشن مي‏شود كه الهي بودن قرآن بدون تدبر در آن معلوم نخواهد شد، و بدون تدبر در قرآن نمي‏توان از ذخاير بي‏كران و پر خير و بركت كلام خدا بهره‏اي جست، و از ظلمات شك و ترديد و حيرت و سرگرداني خود را رهانيد، و به ايماني راسخ و يقيني استوار دست يافت.

 

 همچنين بدون انديشه و ژرف و عميق نگري در قرآن، عمق آيات را نمي‏توان دريافت، و به حقايق شگفت‏انگيزش پي برد، تدبر در قرآن داراي زمينه‏ها، شرايط، اصول و قوانين و شيوه‏ها و مراحلي است كه دانشمندان در اين‏باره به طور مفصل سخن گفته‏اند.{6}

 

 فضيلت هر كاري در خوب انديشيدن و تدبر در آن است. از علي بن موسي الرضا(ع) به نقل از جدش آمده است كه تدبر هم رديف و همراه و بلكه در مرتبه اعلي از خشوع قلب و صفاي باطني و نشاط روحاني و معنوي است.

 

 اين نيز مسلم است كه ذكر بي‏فكر و تدبر لقلقه زباني بيش نيست و آنچه ما را به فلاح و رستگاري مي‏رساند همان ذكر آميخته با تفكر و تدبر در جميع حالات است اصولاً ذكر و تفكر سبب مي‏شود كه ياد خدا در اعماق جان انسان رسوخ كند و ريشه‏هاي غفلت و بي‏خبري كه عامل اصلي هر گونه گناه است بسوزاند و انسان را در مسير فلاح و رستگاري قرار دهد.{7}

  

 

 [1].لسان العرب، ابن منظور، واژه دبر/

 

 [2].سوره نسا، آيه 82/

 

 [3].سوره مؤمنون، آيه 68/

 

 [4].سوره محمد، آيه 24/

 

 [5].سوره ص، آيه 29/

 

 [6].جهت آگاهي بيشتر در اين زمينه به كتاب تدبر در قرآن، ولي‏الله تقي‏پور، انتشارات اسوه مراجعه فرماييد/

 

 [7].غررالحكم، ج 2، ص 59/

 

نظرات کاربران 0 نظر